Elke ecoloog kent het ritueel. Waarnemingen exporteren, in QGIS laden, lagen opmaken, een kaart voor het rapport maken, en na de volgende ronde weer van voren af aan. Kaartstudio is onze poging om dat ritueel voor het gewone werk overbodig te maken: een kaart-editor in je browser, op dezelfde data als de app. Sinds eind augustus heet de module zo (daarvoor GIS-editor) en is hij eenmalig dertig dagen gratis te proberen. In dit bericht lopen we door een SMP-project en zeggen we ook waar Kaartstudio ophoudt.

Het project als kaart

Je opent Kaartstudio met de gele knop in de bovenbalk van de webomgeving, kiest een project en zit in de editor. Elke kaart begint met twee lagen: de projectgebieden en de waarnemingen. Daar zet je zelf lagen bij: een tekenlaag voor vlakken en lijnen, of een bestand dat je van de opdrachtgever kreeg, als GeoJSON, Shapefile (zip), KML, GPX of GeoPackage. Een laag uit een ander project kopieer je met twee klikken, en van een laag met vlakken maak je in één keer plangebieden van het project. Alles wat je hier aanzet, zien je veldwerkers ook in de app.

Ons voorbeeld is SMP Zandhoven, een geanonimiseerde kopie van een echt soortenmanagementplan: 534 deelgebieden en ruim 5.700 waarnemingen uit 323 veldbezoeken. Op een telefoon is dat een wolk van stippen; op een groot scherm wordt het een kaart waar je iets aan hebt.

Kaartstudio op straatniveau: de groene deelgebieden over de percelen, de rode grens van het plangebied en waarnemingen met soort-iconen

Sublagen, filters en een heatmap

De waarnemingenlaag laat je opdelen: groepeer op veldbezoek, op soort of op gedrag, desnoods in twee niveaus, en zet per groep het oog aan of uit. Zo bekijk je één avondronde, of alleen de gierzwaluwen van het hele seizoen. Filters op veldbezoek, formulier, periode en elk formulierveld doen hetzelfde met een zoekopdracht. Klik met de rechtermuisknop op de laag en kies Heatmap tonen om te zien waar het druk is.

Zes groepen gereedschap

Het menu Gereedschap in Kaartstudio, opengeklapt bij Meten en analyse: meet-tool, buffer en selectie

Onder Gereedschap zitten de analyses en bewerkingen, sinds augustus in zes groepen met een korte uitleg per gereedschap. Meerdere panelen mogen tegelijk open staan.

  • Meten en analyse: afstand en oppervlakte meten, een buffer, en een selectie binnen een getekend gebied.
  • Navigatie en locatie: coördinaten in WGS84 en RD New, een adres zoeken, bladwijzers naar een kaartbeeld.
  • BAG en panden: waarnemingen aan panden koppelen, en de panden in een gebied als laag importeren.
  • Natuurgebieden: Natura 2000 en het Natuurnetwerk Nederland tonen, en per waarneming de afstand tot het dichtstbijzijnde gebied.
  • Data en import/export: een waarneming toevoegen vanaf de kaart, waarnemingen groeperen, foto’s op de kaart, de attribuuttabel, importeren en exporteren.
  • Kaarten en uitvoer: een kaart als afbeelding voor je rapport.

Een buffer als zoekgebied

Het paneel Buffer: rond een punt of rond een polygoon, een straal in meters, en de keuze om objecten binnen de buffer te kopiëren of te verplaatsen naar een nieuwe laag

Klik een punt aan, of sinds september een vlak uit een laag, en geef een straal in meters. Alles wat binnen de buffer ligt, kopieer of verplaats je naar een nieuwe laag. De buffer zelf exporteer je als GeoJSON, bijvoorbeeld als zoekgebied voor een uitvraag bij de NDFF. Met de selectie doe je hetzelfde binnen een vrij getekend gebied.

Panden en natuurgebieden

De BAG-pandkoppeling hangt elke puntwaarneming aan het pand waarin hij valt, of aan het dichtstbijzijnde pand binnen een afstand die je instelt. Je ziet per pand het aantal waarnemingen, als kleur of als getal, en met Vastleggen schrijf je het pand-ID in de waarnemingen zelf, zodat het ook in de export uit de waarnemingenlijst staat. Andersom importeer je de panden van een straat als laag: een checklist voor de gevelinspectie die de veldwerker op zijn telefoon ziet.

Voor een quickscan of natuurtoets toont Kaartstudio de Natura 2000-gebieden en het NNN, en rekent hij per waarneming de afstand tot het dichtstbijzijnde gebied uit, te downloaden als CSV. De gebieden komen van PDOK en van de twaalf provincies; sinds september staan ze in onze eigen database en laden ze snel.

Foto’s op de kaart

Kaartstudio op de luchtfoto met een heatmap over de waarnemingen en hun foto’s als miniaturen, met links het paneel Waarneming Details

Het nieuwste gereedschap zet de foto’s van de zichtbare waarnemingen als miniaturen op de kaart. Aanwijzen vergroot een foto, klikken opent hem op volle grootte. Bij een gevelcheck van een hele straat scheelt dat het openen van elke waarneming apart.

De attribuuttabel

Onder de kaart opent een tabel met alle objecten van een laag, of van het hele project. Je zoekt in alle kolommen tegelijk, filtert met voorwaarden (soort is huismus en gedrag bevat foeragerend), sorteert, en sleept kolommen in de volgorde die je wilt; die volgorde onthoudt Kaartstudio per gebruiker. Een selectie zet je op de kaart, bewaar je als nieuwe laag of download je als CSV. Sinds september werkt de tabel ook bij grote projecten.

Een kaart voor het rapport

Het paneel Kaart maken met titel, ondertitel en een legenda waarin je per soort een regel aan of uit zet

Kaart maken geeft een PNG met titel, ondertitel, noordpijl, schaalbalk, datum en een legenda. De legenda toont alleen de soorten die in beeld staan, en elke regel kun je aanpassen of weghalen. Zoom en schuif tot het klopt, bekijk het voorbeeld en download. Voor de meeste rapportkaarten is dat genoeg.

Exporteren, en wanneer je toch QGIS pakt

Het paneel Kaartdata exporteren: 6.320 objecten in twee lagen, het formaat GeoJSON, het coördinatenstelsel WGS84 en de keuze voor alleen zichtbare lagen

Alles wat je in Kaartstudio maakt, krijg je er ook weer uit: als GeoJSON, Shapefile, KML, GPX, GeoPackage of CSV met WKT, in WGS84 of RD New. Standaard gaan alleen de zichtbare lagen mee. Waarnemingen gaan in die export mee als punt of vlak, zonder hun formuliervelden; de soort, het aantal en het gedrag exporteer je vanuit de waarnemingenlijst.

Waar houdt het op? Kaartstudio kent geen rasterlagen of WMS-diensten, weinig geoprocessing (buffer, selectie, afstand en groeperen, meer niet) en geen lay-out met meerdere kaarten op één blad. Bladwijzers staan in je eigen browser, niet in het project. Voor dat werk blijft QGIS het gereedschap, en de export is daarop gemaakt. Zie ook VeldApp naast QGIS.

Proberen

Kaartstudio is een module van €39 per maand per organisatie. Onder Abonnement zet je hem aan en probeer je hem eenmalig dertig dagen gratis. De handleidingen staan hieronder bij Verder lezen.